सुभाषितानि -Notes

सुभाषितानि -Notes

                      षोडशःपाठः - सुभाषितानि 


१. एकवाक्येन उत्तरं लिखत 
१.    केषां विभूतयः परोपकाराय भवन्ति?           सताम्

२.    कीदृशम् औषधं दुर्लभम्                     स्वादु हितं च

३.    वारिमुचः कीदृशं जलं पिबन्ति                क्षारम्

४.    लोकः केन ग्रथितः                          स्वकर्मसूत्रेण 


२. संयोज्य लिखत 
       अ                         आ
१. सतां सङ्गः               मनः विकसति ।

२. आदित्यः                कुमतिं दूरीकरोति ।

३. नद्यः                    नरस्य वृत्तं जानाति ।

४. सुभाषिताध्ययनेन        अम्भः स्वयं न पिबन्ति । 


३. रेखाङ्कितपदम्अवलम्ब्य प्रश्नवाक्यं कुरुत

१.    धर्मः   नरस्य  वृत्तं जानाति         =   कस्य 
२.    भाग्यानि काले  फलन्ति            =  कदा

३.    सतां सङ्ग कुमतिं दूरीकरोति         =  काम् 


४ समानार्थकपदं लिखत 
१.    वारिवाहः = मेघः                         २.    मनीषी = प्राज्ञः / ज्ञानी/ पण्डितः 
३      आपः = जलम्/ सलिलम् / वारि          ४.     अनलः = अग्निः/ वह्निः 

४. विरुद्धार्थकपदं लिखत

१.    मधुरम् कटु                           २.   कुमतिः x सुमतिः
३.    अघम् पुण्यम्/ अनघम्                ४.   दुर्लभम् सुलभम् 



५. सन्धिं विभज्य नाम लिखत

१.    यस्योभयम् = यस्य + उभयम् = गुणसन्धिः

२.    नाम्भः = न + अम्भः = सवर्णदीर्घसन्धिः

३.    कुबुद्धिरेषा = कुबुद्धिः + एषा= विसर्गसन्धिः 
४.    व्यसनेष्वसक्तः = व्यसनेषु + असक्तः = यण् सन्धिः                                                                        


6. लघूत्तरं लिखत 
१.    नरस्य वृत्तं के जानन्ति ?                                                                                             

आदित्यःचन्द्रःअग्निःवायुःआकाशःभूमिःजलंहृदयंयमःदिवारात्रिः

उभे सन्ध्ये धर्मश्च      नरस्य  वृत्तं जानन्ति । 

२.    सतां सङ्गः किं किं करोति ?

       सतां सङ्गः कुमतिं दूरीकरोतिचित्तं विमलीकरोतिचिरन्तनं पापं नाशयति

प्राणिषु करुणां अधिकां     करोति शुभं च जनयति।

३.    कीदृशं पुरुषं लक्ष्मीः निवासहेतोः स्वयं याति

       उत्साहसम्पन्नम् अदीर्घसूत्रम्क्रियाविधिज्ञम्व्यसनेष्वसक्तम् शूरम्कृतज्ञम् दृढसौहृदं च पुरुषं    लक्ष्मीः निवासहेतोः स्वयं याति


Last modified: Thursday, 17 June 2021, 11:36 PM